Có lần tôi được nghe ông K, một người rất mê đọc sách nói thế này: “Từ hơn ngàn năm trước, Khổng Tử đã dạy học trò của mình rằng, đã là trí giả thì không thể bị u mê, càng không thể vì mấy đấu gạo mà viết cho kẻ bất nhân…”.Tôi bảo, “Chỉ vì được mấy đấu gạo mà viết cho bọn thất đức, thì là bồi bút rồi còn gì.” Ông K bảo, “Đúng vậy! Nhưng lũ bồi bút lại được sinh ra từ cái sự văn nô.”
Tạm quên cúm gà, cúm heo, cúm bà… bệnh dịch nghiêm trọng của thời đại là bệnh “cầm nhầm.”
Thật ra “cầm nhầm” chỉ là một tiếng lóng không có liệt kê trong tự điển Việt Nam đứng đắn. Theo cá nhân tôi, “cầm nhầm” là một động từ được hiểu theo nghĩa bình dân giáo dục, bên ngoài lớp học là:
“Vô tình (?) lấy làm của riêng những cái gì không phải của mình.”
1. Muốn biét tường tận về chữ quốc ngữ chúng ta phải trở lại hàng nhiều thế kỷ. Dân việt Nam sống trên giải đất hình chũ S từ Ải Nam Quan đến Mủi Cà Mau đã có một tiếng nói riêng.Tuy âm thanh của tiếng Việt ở mổi địa phương có phần hơi khác biệt nhưng dân ba miền _Bắc, Trung và Nam cũng có khả năng hiểu lẫn nhau.
Sau khi đã có những điều kiện tối thiểu cho cuộc sống thường nhật (ăn đủ no, mặc đủ ấm) thì hạnh phúc của mỗi người chủ yếu được quyết định bởi đời sống tinh thần và tâm linh. Minh triết Phương Đông chứa đựng đầy đủ các yếu tố cơ bản đảm bảo cho con người có khả năng tự giải thoát để tinh thần và tâm linh được khai minh trong tĩnh lặng. Những yếu tố cơ bản ấy có thể tóm tắt trong các triết lý Vô Thường của Phật giáo, Vô Ý của Khổng giáo và Vô Vi của Lão giáo.
Văn hoá Việt Nam hiện nay, theo tôi, là một thứ văn hoá chụp giựt. Trong tiếng Việt, chữ chụp giựt thật hay. Trong hai từ tố, chụp và giựt, giựt quan trọng hơn, đóng vai trò trung tâm. Chụp giựt giống giựt (hay giật) ở chỗ: giằng lấy cái gì đó từ trong tay người khác một cách chóng vánh và mạnh mẽ. Nhưng ngoài hai sắc thái chóng vánh và mạnh mẽ, có khi một cách thô bạo ấy, chụp giựt còn hai sắc thái khác mà chữ giựt đứng một mình không có:
Có lần tôi được nghe ông K, một người rất mê đọc sách nói thế này: “Từ hơn ngàn năm trước, Khổng Tử đã dạy học trò của mình rằng, đã là trí giả thì không thể bị u mê, càng không thể vì mấy đấu gạo mà viết cho kẻ bất nhân…”.Tôi bảo, “Chỉ vì được mấy đấu gạo mà viết cho bọn thất đức, thì là bồi bút rồi còn gì.” Ông K bảo, “Đúng vậy! Nhưng lũ bồi bút lại được sinh ra từ cái sự văn nô.”
Tạm quên cúm gà, cúm heo, cúm bà… bệnh dịch nghiêm trọng của thời đại là bệnh “cầm nhầm.”
1. Muốn biét tường tận về chữ quốc ngữ chúng ta phải trở lại hàng nhiều thế kỷ. Dân việt Nam sống trên giải đất hình chũ S từ Ải Nam Quan đến Mủi Cà Mau đã có một tiếng nói riêng.
Sau khi đã có những điều kiện tối thiểu cho cuộc sống thường nhật (ăn đủ no, mặc đủ ấm) thì hạnh phúc của mỗi người chủ yếu được quyết định bởi đời sống tinh thần và tâm linh. Minh triết Phương Đông chứa đựng đầy đủ các yếu tố cơ bản đảm bảo cho con người có khả năng tự giải thoát để tinh thần và tâm linh được khai minh trong tĩnh lặng. Những yếu tố cơ bản ấy có thể tóm tắt trong các triết lý Vô Thường của Phật giáo, Vô Ý của Khổng giáo và Vô Vi của Lão giáo..jpg)
Văn hoá Việt Nam hiện nay, theo tôi, là một thứ văn hoá chụp giựt.
